Jak walczyć z alergią na pyłki?

Dolegliwości i choroby fiber_manual_record 2019-05-31

Katar, kichanie, zatkany nos, czerwone, szczypiące oczy i ogólne złe samopoczucie – to objawy alergii lub inaczej alergicznego nieżytu nosa i spojówek, na które w sezonie wiosennym cierpi wiele z nas. Jak sobie z taką alergią poradzić? Jakie leki zastosować i gdzie szukać pomocy? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w poniższym artykule.

 Jak walczyć z alergią na pyłki? - Apteka Internetowa Melissa
Spis treści

Wiosna i alergia

W ostatnich latach obserwuje się wzrost częstości występowania u osób dorosłych (i nie tylko) alergii sezonowych. Szczególnie nasilone są one w okresie wiosny i lata, wtedy, kiedy wiele roślin kwitnie i pyli. Do najczęstszych pyłków, które powodują wystąpienie objawów alergii, zalicza się pyłki traw, ale również takie pyłki jak: bylica, brzoza, leszczyna, olsza i babka. Często prowadzą one do wystąpienia objawów alergicznego nieżytu nosa i spojówek. Jak podają dane epidemiologiczne alergiczny nieżyt nosa, jest najczęstszą chorobą alergiczną wśród populacji świata. Jest również chorobą bardzo uciążliwą, bo oprócz charakterystycznych objawów, prowadzi do gorszego samopoczucia, spadku koncentracji, zaburzeń snu i utrudnienia normalnego funkcjonowania. Co więcej, nieleczony alergiczny nieżyt nosa może prowadzić w przyszłości do wystąpienia lub nasilenia objawów astmy. 

Alergiczny nieżyt nosa – definicja

Alergiczny nieżyt nosa to zespół objawów, związanych z toczącym się w obrębie błony śluzowej nosa procesem zapalnym, wywołanym przez alergeny środowiskowe. Alergiczny nieżyt nosa można podzielić na okresowy i przewlekły (w zależności od czasu trwania objawów), łagodny, umiarkowany lub ciężki (w zależności od nasilenia objawów) i sezonowy lub całoroczny – w zależności od czasu ekspozycji na alergeny.

Alergiczny nieżyt nosa – objawy

Do typowych objawów alergicznego nieżytu nosa zalicza się:

  • katar – wodnisty, cieknący
  • zapchany nos
  • kichanie
  • świąd nosa i oczu
  • zaczerwienienie oczu
  • łzawienie
  • obrzęk powiek


Postępowanie w przypadku alergii siennej

Najlepszym sposobem na walkę z alergią jest unikanie alergenów. Niestety nie zawsze jest to możliwe, ale warto robić tak, aby zmniejszyć i zminimalizować kontakt z pyłkami. Dlatego należy siebie obserwować i wiedzieć w jakim okresie występują objawy alergii. Nieodzowna okaże się znajomość kalendarza pyleń, tak aby przed kolejnym sezonem pylenia lepiej się na tę ewentualną alergię przygotować. Ponadto warto unikać przebywania w miejscach, gdzie stężenie pyłków jest największe – czyli w parkach, lasach, łąkach i unikać tam spacerów w czasie suchej i wietrznej pogody. Niemniej jednak często mimo usilnych prób unikania alergenów, objawy alergii się pojawiają i wtedy należy zastosować leki. Do leków, które mogą być stosowane w alergicznym nieżycie nosa, które z jednej strony zmniejszają nasilenie uciążliwych objawów a z drugiej strony chronią przed nasileniem się tych objawów zalicza się:

  • leki stosowane miejscowo do nosa
  • leki stosowane miejscowo do oczu

leki doustne zawierające substancje przeciwhistaminowe.

Leki i wyroby medyczne do oczu

Na rynku dostępne są liczne preparaty (leki OTC i wyroby medyczne) w postaci kropli do oczu, polecane w przypadku alergicznego zapalenia. Produkty te zawierają między innymi:

  • Kromoglikan sodu
  • Chlorowodorek azelestyny
  • Ektoinę

Kromoglikan sodu jest substancją czynną takich leków jak:

Kromoglikan sodu działa przeciwalergicznie. Jego mechanizm działania polega na stabilizacji błon komórkowych mastocytów oraz na blokowaniu kanałów wapniowych. To prowadzi do zahamowania uwalniania mediatorów reakcji alergicznej i jej zmniejszenia. Niestety nie jest to lek, który działa doraźnie – aby jego działanie było prawidłowe, należy go stosować przez dłuższy czas – pełne działanie lecznicze osiągane jest po 4 tyg. stosowania danego leku. 

Chlorowodorek azelestyny to substancja czynna takich leków jak:

  • Azelastin COMOD 
  • Allergodil 
  • Azelestyna, zaliczana jest do leków przeciwhistaminowych II generacji. Blokuje ona receptory H1 i dodatkowo hamuje uwalnianie mediatorów stanu zapalnego z komórek tucznych. Dlatego też zmniejsza reakcję alergiczną, łagodzi alergiczny nieżyt nosa i alergiczne zapalenie spojówek. Dostępna jest w postaci kropli do oczu i kropli/aerozoli do nosa. 
  • Ektoina – w ostatnich latach na rynku pojawiły się krople do oczu zawierające ektoinę. Nie są to produkty zarejestrowane jako lek a jako wyrób medyczny. I jako takie nie leczą, ale jedynie wspomagają proces chorobowy. Preparaty te łagodzą zaczerwienienie, swędzenie i łzawienie oczu, chronią oczy przed alergenami i zmniejszają ich szkodliwe oddziaływanie. Ponadto przyspieszają regenerację spojówki. Przykładem takich produktów są:
  • Alectoin 

Leki do nosa

Alergiczny nieżyt nosa można leczyć również kroplami/aerozolami do nosa. Produkty takie mogą zawierać opisane powyżej substancje takie jak:

Na rynku dostępne są również krople do nosa, zawierające oksymetazolinę lub ksylometazolinę, których zadaniem jest zmniejszenie przekrwienia i obrzęku błony śluzowej nosa i tym samym szybkie udrożnienie oraz ułatwienie oddychania. Warto jednak pamiętać, że leki zawierające te substancje lecznicze nie mogą być stosowane dłużej niż przez 5-7 dni. 

Leki przeciwhistaminowe 


Reakcja alergiczna jest złożoną reakcją organizmu na kontakt z alergenem. W powstawaniu i nasilaniu tej reakcji biorą udział różne substancje między innymi histamina. Działa ona poprzez receptory histaminowe. Zablokowanie tych receptorów sprawia, że zostaje przerwana reakcja alergiczna a uciążliwe objawy alergii zmniejszają się lub całkowicie ustępują. Leki blokujące receptory histaminowe nazwane są lekami przeciwhistaminowymi i są podstawową grupą leków stosowanych w przypadku alergii w tym w alergicznym nieżycie nosa. 
Leki przeciwhistaminowe dzieli się na:

  • Leki przeciwhistaminowe I generacji (Antazolina, chlorfeniramina, hydroksyzyna, ketotifen, klemastyna)
  • Leki przeciwhistaminowe II generacji (azelestyna, cetyryzyna, loratadyna, feksofenatydyna)
  • Leki przeciwhistaminowe II generacji z dodatkowym pozareceptorowym działaniem przeciwzapalnym (desloratadyna, lewocetyryzyna)

Niektóre substancje lecznicze o działaniu przeciwhistaminowym są dostępne bez recepty. Zaliczają się do nich między innymi:


Inne leki

W przypadku alergii mogą być stosowane również inne leki, wydawane z przepisu lekarza takie jak, na przykład: glikokortykosteroidy donosowe. Działają one przeciwzapalnie i przeciwalergicznie, jednak o ich stosowaniu musi zadecydować lekarz.


Zwalcz katar sienny! 

Podsumowując, alergia sienna, objawiająca się cieknącym katarem, zapchanym nosem, zaczerwienionymi i łzawiącymi oczami jest chorobą bardzo uciążliwą i w znacznym stopniu utrudniającą normalne funkcjonowanie. Dlatego też, aby sobie pomóc i złagodzić uciążliwe objawy warto sięgnąć po produkty z apteki. Mogą to być produkty działające miejscowo (krople/aerozole do nosa, krople do oczu) lub działające ogólnoustrojowo (doustne leki przeciwhistaminowe). Wybór leku należy skonsultować z farmaceutą lub z lekarzem. W przypadku bardzo uciążliwych lub nasilających się objawów, pomimo zastosowania leków dostępnych bez recepty konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem, który zaleci odpowiednie leki na receptę.  


Bibliografia: 
Charakterystyki Produktów Leczniczych 
Podlewski J., i in. Leki Współczesnej Terapii. Medical Tribune Polska, Warszawa 2019 
Seidman M.D., et al. Clinical Practice Guideline:Allergic Rhinitis Head and Neck Surgery 2015, 152(1S) S1–S43 
Small P., et al. Allergic rhinitis, Allergy Asthma Clin Immunol 2018, 14, 2, 51 
Ziętkowski Z., i in. Leki przeciwhistaminowe w pyłkowicy. Alergia Astma Immunologia, 2016, 21, 1, 28-32

Zdjęcie autora
dr n. farm. Magdalena Stolarczyk
dr n. farm. Magdalena Stolarczyk – mama 3 dzieci, z wykształcenia farmaceutka – doktor nauk farmaceutycznych, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, blogerka (www.farmaceuta-radzi.pl), autorka artykułów w czasopismach polskich i zagranicznych, autorka szkoleń i wykładów dla farmaceutów, autorka warsztatów dla rodziców, dyplomowana Promotorka Karmienia Piersią. Ponadto ekspert merytoryczny Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz inicjatorka i autorka kampanii edukacyjnej „Leki to nie cukierki”i współautorka kampanii edukacyjnej „Lek bezpieczny oczami dziecka”
Podobne wpisy

2016-04-25

Sezon na alergię
Budząca się do życia przyroda, niejednego alergika przyprawi o dokuczliwe objawy takie jak katar, ciągłe...

2018-03-20

Jak odróżnić kaszel alergiczny od przeziębienia?
Różnego rodzaju alergie obejmują coraz większą część społeczeństwa. Swoimi objawami mogą przypominać zwykłe przeziębienie, dlatego...