2021-12-15
Zdrowa skóra i uroda

Czym jest bariera hydrolipidowa skóry i w jaki sposób o nią dbać?

Bariera hydrolipidową skóry (inaczej określana również mianem warstwy czy płaszcza hydrolipidowego) to struktura składająca się z cząsteczek wody i tłuszczu, obecna na naszej skórze i chroniąca ją przed negatywnym wpływem czynników zewnętrznych, a także zapobiegająca utracie wody z naskórka. Czasem jednak praca bariery hydrolipidowej skóry może być zaburzona, ze względu na jej naruszenie lub uszkodzenie. Wówczas skutkuje to uczuciem wysuszenia cery, ale również nadmierną pracą gruczołów łojowych i szeregiem innych problemów skórnych, które do tej pory nie pojawiały się na naszej twarzy. W jaki sposób rozpoznać uszkodzoną barierę hydrolipidową skóry, co wpływa na pojawianie się tych uszkodzeń oraz w jaki sposób powinna przebiegać odbudowa tej „tarczy ochronnej”? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie poniżej - zapraszamy do lektury!

 Uszkodzona bariera hydrolipidowa - objawy suchej i podrażnionej skóry
Spis treści

Bariera hydrolipidowa skóry - co to takiego?

Tak, jak zostało to już wspomniane, bariera hydrolipidowa skóry jest „płaszczem” ochronnym, znajdującym się na powierzchni naszej cery. Składa się ona z tłuszczów (lipidów) produkowanych przez gruczoły łojowe, a także z wody, dostarczanej na powierzchnię naskórka przez gruczoły potowe. Mieszanina tych substancji tworzy właśnie barierę hydrolipidową skóry. Płaszcz hydrolipidowy i jego obecność możemy rozpoznać po tym, że cera nie daje uczucia ściągnięcia, delikatnie się błyszczy, nie reaguje źle na kosmetyki myjące, a dodatkowo nie czerwieni się i nie łuszczy.


Płaszcz hydrolipidowy - jakie pełni funkcje?

Zachowanie warstwy hydrolipidowej skóry w dobrej kondycji jest niezwykle ważne dla zdrowia i kondycji samej cery, a także dla jej zachwycającego, świeżego, nawilżonego wyglądu - bez niedoskonałości i bez utraty elastyczności. Warstwa hydrolipidową skóry pełni bowiem następujące funkcje: 

  • prawidłowo działający płaszcz hydrolipidowy skóry chroni ją przed negatywnym działaniem czynników zewnętrznych, a w tym: przed smogiem, kurzem, zanieczyszczeniami, a także przed zmienną temperaturą otoczenia oraz promieniowaniem UV (choć tu oczywiście konieczne jest wsparcie kosmetycznych filtrów do twarzy i ciała); 
  • warstwa hydrolipidową skóry zapobiega transdermalnej utracie wody z naskórka (angielski skrót tego zjawiska to TEWL), czyli po prostu odparowywaniu cząsteczek wody i wywoływaniu suchości cery; 
  • bariera hydrolipidowa skóry pomaga (głównie za sprawą cząsteczek lipidów) utrzymać elastyczność skóry i opóźnić pojawianie się pierwszych oznak starzenia; 
  • dzięki obecności bariery hydrolipidowej na skórze, utrzymuje się na niej kwaśne pH, zapobiegające rozwojowi mikroorganizmów, takich jak bakterie czy grzyby; 
  • nieuszkodzona bariera hydrolipidowa bierze udział w efektywnym transporcie składników aktywnych kosmetyków do dalszych warstw skóry.

Jak więc widać, bariera hydrolipidowa to jeden z najważniejszych elementów zachowania zdrowia skóry - bez niej nawet najlepsza pielęgnacja nie przyniesie nam oczekiwanych efektów. Jak jednak rozpoznać, że funkcje płaszcza hydrolipidowego uległy zachwianiu? O tym poniżej.


Uszkodzona bariera hydrolipidowa - objawy

Uszkodzona bariera hydrolipidowa daje nam bardzo wyraźne sygnały, które są dość łatwe do rozpoznania. Wśród nich można wyróżnić: 

  • nadmierną suchość skóry, wraz z uczuciem jej ściągnięcia, a czasem nawet pieczenia; 
  • zaczerwienienie skóry, jej łuszczenie się oraz swędzenie; 
  • zmianę kolorytu skóry - ze zdrowego na szary, a nawet żółtawy odcień;
  • nadwrażliwość skóry na czynniki, które wcześniej znosiła dobrze - zmiany temperatur, pocieranie ręcznikiem i inne; 
  • nadwrażliwość skóry na formuły kosmetyków, które sprawdzały się we wcześniejszej rutynie pielęgnacyjnej; 
  • nadmierne działanie gruczołów łojowych, a więc nadprodukcją sebum, bez jednoczesnego ukojenia uczucia ściągnięcia, ale z „wyświęcaniem” się cery w ciągu dnia i z objawem „zapchanych” porów.


Zaburzony płaszcz hydrolipidowy - przyczyny

Uszkodzona bariera hydrolipidowa może pojawić się na skutek wielu czynników - zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, zależnych bądź niezależnych od nas samych. Do zaburzenia produkcji właściwej ilości wody i lipidów tworzących warstwę hydrolipidową skóry dochodzi zazwyczaj na skutek: 

  • długotrwałej ekspozycji skóry na negatywne czynniki atmosferyczne bez jakiejkolwiek ochrony (mowa tu o ostrym słońcu, mrozie, wietrze); 
  • niewłaściwej pielęgnacji cery, uwzględniającej mycie jej mydłem o nieodpowiednim dla skóry poziomie pH, brak tonizacji cery, stosowanie kosmetyków z wysuszającymi składnikami (takimi jak alkohol denaturowy);
  • niedelikatne obchodzenie się ze skórą twarzy, a więc częste i silne pocieranie jej ręcznikiem, płatkami do demakijażu lub innymi akcesoriami do zmywania zanieczyszczeń z twarzy;
  • nadmierne wykorzystanie peelingów i akcesoriów peelingujących w pielęgnacji - mowa tu głównie o łączeniu kosmetyków złuszczających chemicznie z peelingami mechanicznymi lub enzymatycznymi, a dodatkowo z myciem twarzy za pomocą gąbeczek, szczotek elektrycznych czy ich silikonowych odpowiedników.

Odbudowa bariery hydrolipidowej po tego typu działaniach nie jest łatwa, ale oczywiście nie jest również niemożliwa. Jak odbudować barierę hydrolipidową skóry? Najważniejsze wskazówki znajdziecie poniżej.


Odbudowa bariery hydrolipidowej

Jak odbudować barierę hydrolipidową skóry? Przede wszystkim należy pamiętać o podstawowej zasadzie dotyczącej stosowania humektantów (substancji nawilżających, takich jak aloes czy kwas hialuronowy) oraz emolientów (maseł, olei). Ważna jest tutaj kolejność nakładania - na oczyszczoną i stonizowaną skórę trzeba nałożyć najpierw humektant, a dopiero następnie - emolient, który zapobiegnie odparowywaniu wody z naskórka. Innymi słowy - najpierw aplikujemy serum z kwasem hialuronowym, a dopiero później krem na bazie masła lub oleju.


Jak odbudować barierę hydrolipidową, sięgając po różne kosmetyki dostępne obecnie na rynku? Warto poszukiwać wśród nich takich formuł, które zawierają:

  • skwalan, wykazujący powinowactwo w swojej budowie i funkcjach do naturalnego sebum wytwarzanego przez skórę (może to być przykładowo czysty skwalan z oliwek od Mohani);
  • kwas mlekowy i kwas hialuronowy, stanowiące substancje nawilżające i nawadniające skórę (wśród produktów polecany jest przykładowo kwas mlekowy od Nago czy kwas hialuronowy od marki Trzy Ziarna); 
  • ceramidy, stanowiące „cement” międzykomórkowy i zdecydowanie wspierające odbudowę bariery hydrolipidowej skóry (znajdują się między innymi w kremie nawilżającym od CeraVe);
  • oleje, masła i emolienty, które pomogą zbudować warstwę okluzyjną na skórze, poprawią jej elastyczność i nadadzą miękkość oraz sprężystość.

W kosmetykach do odbudowy bariery hydrolipidowej skóry mogą znaleźć się również peptydy, wyciąg z aloesu, a także mocznik. Jeśli wiesz już, jak odbudować barierę hydrolipidową skóry za pomocą kosmetyków, warto też zmienić swoje nawyki pielęgnacyjne - zadbać o delikatne macie i osuszanie twarzy i ciała, zminimalizować ekspozycję na negatywne czynniki zewnętrzne, a także zwiększyć podaż wody „od środka”, ponieważ odwodnienie organizmu także wpływa na kondycję płaszcza hydrolipidowego skóry

Zdjęcie autora
Autor
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy
Pielęgnacja skóry atopowej nie należy do łatwych. Wymaga poświęcenia jej więcej czasu oraz ostrożnego doboru...
CZYTAJ
Wiosna i lato to cudowne pory roku, które obdarowują nas sezonowymi owocami i warzywami –...
CZYTAJ
Oleje to formuły, które kojarzą się większości osób z produktem spożywczym do smażenia czy pieczenia....
CZYTAJ
Certyfikaty i wyróżnienia