Niedobór witaminy B12. Jak się objawia i czym skutkuje?

Suplementacja fiber_manual_record 2021-07-08

Organizm potrzebuje wielu witamin do prawidłowego funkcjonowania. W niektórych przypadkach już nawet niewielki niedobór może spowodować nieprzyjemne dolegliwości. Zastanawiasz się, z czego mogą wynikać częste infekcje, osłabienie mięśni albo problemów żołądkowych? To może być niedobór witaminy B12. Sprawdź, jak go rozpoznać i w jaki sposób leczyć.

 Niedobór witaminy B12
Spis treści

Witamina B12 – właściwości 

Witamina B12 to tak naprawdę kilka związków z grupy kobalamin. Zalicza się do nich m.in. metylokobalaminę, cyjanokobalaminę, deoksyadenozylokobalaminę. Wszystkie rozpuszczają się w wodzie.

Witamina B12 odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu:

  • wspiera pracę układu nerwowego i wspomaga funkcje mózgu;
  • wspomaga metabolizm tłuszczów i węglowodanów;
  • bierze udział w procesie powstawania krwinek czerwonych;
  • wspiera przemianę kwasu foliowego w formę tetrahydrofolianu (biologicznie aktywnie formę). 

Witamina ta jest gromadzona przede wszystkim w wątrobie (50%). Z krwią dociera do każdej komórki organizmu. 

Witamina B12 – w czym ją można znaleźć? 

Jeśli zastanawiasz się, w czym jest witamina B12, znajdziesz ją przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego. Bogatym jej źródłem są między innymi: 

  • wołowina, wieprzowina, drób;
  • ryby (np. łosoś, tuńczyk);
  • sery żółte;
  • mleko;
  • jogurty;
  • owoce morza;
  • podroby. 

Witaminę B12 można znaleźć również w tzw. produktach fortyfikowanych. Wzbogaca się nią m.in. płatki zbożowe, batony energetyczne, produkty sojowe [1]. To dobra wiadomość dla osób praktykujących dietę wegańską pozbawioną żywności pochodzenia zwierzęcego. 

Zapotrzebowanie na witaminę B12 

Przyjmuje się, że dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 wynosi 2 µg. Warto jednak mieć świadomość, że wartości te mogą się różnić w zależności od kraju [2]. 

Niedobór witaminy B12 – przyczyny 

Zakłada się, że absorpcja witaminy B12 wynosi 50%, dlatego dawka rzędu 1,5 µg będzie wystarczająca do uniknięcia jej niedoboru. Szacuje się, że niedostateczna ilość tej witaminy pojawia się mniej więcej po 5-6 latach od przyjęcia ostatniej jej porcji [3]. 

Warto podkreślić, że na niedobór witaminy B12 najbardziej narażone są osoby, które

  • przechodzą na dietę wegetariańską lub wegańską;
  • zmagają się z zaburzeniami wchłaniania tej witaminy w przewodzie pokarmowym (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub choroba Addisona-Biermera);
  • nadużywają alkoholu;
  • odżywiają się nieprawidłowo lub mają anoreksję;
  • są zainfekowane tasiemcem (bruzdogłowcem szerokim). 

Zdarza się, że niedobór witaminy B12 dotyczy osób starszych, np. z uwagi na stosowanie niektórych leków zaburzających wchłanianie kobalaminy w jelitach. Niedostateczną ilość witaminy B12 można zaobserwować również u kobiet w ciąży i karmiących piersią, które odżywiają się w oparciu o założenia wegetarianizmu i weganizmu. 

Objawy i skutki niedoboru witaminy B12 

Niedobór witaminy B12 stanowi zagrożenie dla zdrowia, ponieważ może skutkować: 

  • zaburzeniami procesu krwiotworzenia, anemią (co za tym idzie, pojawią się bóle głowy, tachykardia, bladość błon śluzowych, osłabienie);
  • zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób o podłożu neurologicznym np. ataksja, letarg, parestezje, niepewność chodu, zanik nerwu wzrokowego;
  • problemami ze strony układu pokarmowego (chudnięcie, utrata łaknienia, utrata smaku). 

Istnieją dowody na związek między niedoborem witaminy B12 a rozwojem stwardnienia rozsianego, chorób serca czy miażdżycy [4].

Na czym polega leczenie niedoboru witaminy B12? 

W związku z tym, że organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie produkować witaminy B12, należy dostarczyć ją z pożywienia. W przypadku znacznego niedoboru koniecznością może okazać się suplementacja lub przyjmowanie leków zawierających ten składnik aktywny. Czasem nawet niezbędne jest przyjęcie kilku iniekcji z witaminą B12, by natychmiast uzupełnić niedobory.

Aby suplementacja miała sens, wcześniej warto zbadać poziom witaminy B12. Pozwoli to ocenić stopień zaawansowania niedoboru, co przełoży się na skuteczniejsze leczenie. Wartości uznawane za prawidłowe mieszczą się w przedziale 197 – 771 pg/ml [5].

Należy podkreślić, że w przypadku witaminy B12 nie istnieje ryzyko wystąpienia objawów z jej nadmiaru. Jako że rozpuszcza się w wodzie, jej nadwyżka wydalana jest z moczem. 


Przypisy:

[1] https://dietetycy.org.pl/czym-mozna-znalezc-witamine-b12/ 

[2] https://www.pttz.org/zyw/wyd/czas/2010,%205(72)/02_Kosmider.pdf 

[3] https://www.pttz.org/zyw/wyd/czas/2010,%205(72)/02_Kosmider.pdf 

[4] https://www.pttz.org/zyw/wyd/czas/2010,%205(72)/02_Kosmider.pdf  

[5] https://www.synevo.pl/witamina-b12/ 


   Niedobór witaminy B12
MOLEKIN B12 - 60 tabl.

11,35 zł

   Niedobór witaminy B12
NATURELL Metylo-B12 500 - 60 tabl.

21,99 zł

   Niedobór witaminy B12
OLIMP B12 FORTE BIO-COMPLEX - 30 kaps.

12,54 zł

Zdjęcie autora
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy

2020-07-20

Funkcje witaminy B1 i konsekwencje niedoboru
Witamina B1 jest odpowiedzialna za wspieranie procesów metabolicznych zachodzących w organizmie człowieka. Jeden z najważniejszych...

2021-06-24

Niedobór żelaza. Co go powoduje i czym może grozić?
Organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania mnóstwa składników odżywczych, wśród których istotną rolę odgrywa żelazo. Jego...

2021-06-24

Niedobór magnezu. Jak się przed nim chronić?
Odczuwasz drżenie mięśni? Zmagasz się ze zmęczeniem i osłabieniem? Cierpisz na bezsenność i bóle głowy?...