Pierwsza pomoc po ukąszeniu owadów u dzieci. Co robić?

Porady fiber_manual_record 2021-07-13

Komary, meszki, pszczoły, osy – to tylko niektóre owady, na których ukończenia są narażeni zwłaszcza najmłodsi. W okresie wiosenno-letnim jest to dość duże zagrożenie, przed którym warto się chronić. Jednak czasem nawet największa ostrożność nie wystarczy, aby uniknąć swędzącego ukąszenia komara czy użądlenia przez osę. Co stosować na ukąszenia owadów u dzieci i jak sobie z nimi poradzić? Podpowiadamy.

 Pierwsza pomoc po ukąszeniu owadów
Spis treści

Jak rozpoznać, co ukąsiło dziecko?

Świąd, pieczenie, ból, miejscowy obrzęk oraz rumień – oto typowe objawy ukąszenia czy użądlenia. Jednak zanim przystąpisz do udzielenia dziecku pomocy, warto określić, co zaatakowało malucha. Istnieje duża grupa owadów, które mogą ukąsić – „napastnika” możesz poznać po zmianach, które pojawiły się na skórze.


Najczęściej atakują: 

  • komary – w naszych warunkach klimatycznych ich ukąszenia nie są groźne, ponieważ owady nie przenoszą tutaj groźnych infekcji, takich jak malaria czy denga. Ukąszenia są zazwyczaj rozlane po cały ciele, lekko opuchnięte i zaczerwienione, a przede wszystkim mocno swędzące. Znikają najczęściej po około dwóch dniach, 
  • pszczoły oraz osy – ich użądlenie jest bardzo bolesne i pozostawia białą plamkę z czerwoną obwódką. Uwaga! Pszczoły pozostawiają w miejscu użądlenia żądło! Trzeba je delikatnie usunąć, nie naruszając woreczka z jadem,
  • szerszeń- jego użądlenie jest najbardziej bolesne, z powodu głębiej penetrującego żądła i niewiele większej dawki toksyn- w porównaniu do osy czy pszczoły, 
  • meszki – te niewielkie muszki pozostawiają bolesne i mocno spuchnięte ślady na skórze, 
  • końskie muchy – ich ukąszenia są bardzo bolesne, mogą krwawić oraz pozostawić obrzęk, 
  • pluskwy – ryzyko ugryzienia przez te owady pojawia się np. na wakacjach, gdy owady bytują w materacu łóżka; ślady po ukąszeniu są podobne do tych pozostawianych przez komary, ale często ułożone liniowo, 
  • pchły – ich ukąszenia najczęściej pojawiają się w okolicach kostek oraz podudzi i są ułożone asymetrycznie.


Co zrobić, kiedy dziecko ukąsił owad?

Jeśli dostrzeżesz, że Twoje dziecko zostało ukąszone, udziel mu pierwszej pomocy. W większości przypadków ukąszenia są mało groźne, więc nie ma konieczności udawania się do lekarza. Pamiętaj jednak, że jeśli „sprawcą” jest pszczoła lub osa, a użądlenie nastąpiło w okolicy twarzy, szyi czy też w język lub gardło (np. podczas jedzenia czegoś słodkiego), może wystąpić silna reakcja alergiczna zagrażająca zdrowiu, a nawet życiu. Jeśli więc to nastąpi, obserwuj uważnie, czy nie pojawią się: 

  • silny obrzęk, 
  • trudności w oddychaniu lub mówieniu, 
  • złe samopoczucie, 
  • chrypka lub świszczący oddech.

W takiej sytuacji pilnie wezwij pogotowie lub udaj się z dzieckiem na SOR.


Jednak w większości sytuacji skutki ukąszenia są jedynie dokuczliwe, ale mało zagrażające zdrowiu oraz życiu dziecka. Aby zmniejszyć bolesność, świąd i zaczerwienienie, możesz: 

  • przemyć i zdezynfekować ranę, np. przy pomocy wody z szarym mydłem lub płynu zawierającego np. oktenidynę, 
  • zastosować preparaty do stosowania miejscowego, zawierające np. alantoinę, dekspantenol, żel z aloesu czy mentol, które pomagają łagodzić świąd i obrzęk, 
  • sięgnąć po leki przeciwhistaminowe dla dzieci – dostępne są zarówno w postaci maści do stosowania miejscowego, jak i doustne. Warto pamiętać, że ich podanie należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą,
  • sięgnąć po maść z hydrokortyzonem, jeśli swędzenie i zaczerwienienie utrzymuje się dłużej. W ostateczności konieczne będzie zażycie antybiotyku z przepisu lekarza.

Zastosowane mogą mieć także domowe sposoby – np. robienie zimnych okładów, które będą łagodziły nieprzyjemne odczucia, jak również przetarcie miejsca ukąszenia octem, spirytusem jabłkowym czy też kawałkiem świeżo rozkrojonej cebuli.


Pilnuj również, aby dziecko nie rozdrapywało swędzącego miejsca – wówczas mogłoby dojść do rozwoju potencjalnego zakażenia bakteryjnego. Zapobiec temu może np. nałożenie na ukąszenie opatrunku w postaci plasterka.


Chociaż ukąszenia owadów najczęściej nie stanowią poważnego zagrożenia, są uciążliwe – zwłaszcza dla dziecka. Dlatego warto możliwie jak najskuteczniej chronić się przed owadami. Pomocne w tym celu są np. różnego rodzaju repelenty – dostępne są preparaty odstraszające meszki, komary oraz (znacznie groźniejsze) kleszcze. W domu można zastosować dodatkowo moskitiery. Należy również ostrożnie jeść i pić słodkie produkty na zewnątrz latem – mogą one przyciągać osy i pszczoły. Stosując się do tych zasad, zmniejszysz ryzyko ukąszenia. Kiedy zaś do niego dojdzie, miej pod ręką środki, które pozwolą Ci udzielić maluchowi pierwszej pomocy.

   Pierwsza pomoc po ukąszeniu owadów
DAPIS Żel łagodzący ukąszenia - 40 g

13,99 zł

   Pierwsza pomoc po ukąszeniu owadów
HYDROCORTISONUM Krem 0.5% - 15 g

8,99 zł

   Pierwsza pomoc po ukąszeniu owadów
ENTIL UKĄSZENIA Żel - 8 g

4,99 zł

Zdjęcie autora
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy

2018-06-08

Test na boreliozę – czego możesz nie zauważyć po ukąszeniu kleszcza?
Sezon letni jest czasem, kiedy odnotowuje się najwięcej przypadków boreliozy. Infekcja wywołana przez krętki Borrelia...

2019-07-01

Komary - jak bezpiecznie i naturalnie uchronić dzieci i siebie?
Wakacje to upragniony czas, nie tylko dla dzieci, ale również dla dorosłych czekających na urlopy....

2021-06-29

Jak bezpiecznie usunąć kleszcza? Sprawdzone metody
Kleszcze stanowią zagrożenie dla zdrowia, przenosząc wiele groźnych chorób – nie tylko boreliozę. Ryzyko zachorowania...