Ruszczyk kolczasty. Jakie ma działanie?

Zioła i preparaty naturalne fiber_manual_record 2021-07-15

Uczucie ciężkich kończyn? Problemy z pękającymi naczynkami czy krążeniem żylnym? To tylko niektóre przypadki, w których można sięgnąć po ruszczyk kolczasty. Dowiedz się, czym charakteryzuje się ta roślina oraz jak wykorzystuje się ją w nowoczesnej fitoterapii.

 Ruszczyk kolczasty
Spis treści

Co to jest ruszczyk kolczasty?

Ruszczyk kolczasty (Ruscus aculeatus L.), nazywany też myszopłochem kolczastym to roślina, która pochodzi z basenów Morza Śródziemnego oraz Morza Czarnego. Obecnie rozprzestrzeniła się ona w wielu rejonach świat. Można ją też znaleźć, jako roślinę ogrodową, m.in. w Polsce.


Jest znana od czasów starożytnych – jej właściwości zostały opisane np. przez greckiego uczonego. Theophrastusa. W średniowieczu sięgano po ruszczyk kolczasty przy leczeniu kamieni nerkowych, a także problemów z żyłami. Polecano ją także kobietom w przebiegu ciąży oraz w czasie menstruacji. Już od kilku dekad sięga się po niego także w nowoczesnej medycynie, a także kosmetologii.


Ruszczyk kolczasty jest dość charakterystyczny. Jest to krzew, który ma: 

  • maksymalnie ok. 1 m wysokości, 
  • struktury, które przypominają liście, ale są zredukowane do niewielkich łusek – gałęziaków, 
  • małe, żółtobiałe kwiaty, które wyrastają na środku gałęziaków, 
  • owoce w kształcie czerwonych jagód, które mają 1-2 nasiona.


Jakie właściwości ma ruszczyk kolczasty?

W fitoterapii sięga się przede wszystkim po kłącze ruszczyka kolczastego. Są z niego przygotowywane różnego rodzaju preparaty, np. nalewki. Warto też wiedzieć, że myszopłoch kolczasty został uznany za roślinę leczniczą. Jest to efektem tego, iż zawiera on wiele cennych substancji, takich jak: 

  • 4-6% saponin sterydowych – w tym ruscynę, neo-ruskogeninę, ruskogeninę oraz ruskozyd, 
  • flawonoidy, 
  • fitosterole, w tym sitosterol, stigmasterol oraz kampesterol, 
  • benzofurany, 
  • kwasy tłuszczowe, 
  • triterpeny, 
  • kumaryny, 
  • alkaloidy,
  • kwas glikolowy.

Z uwagi na obecność tych substancji ruszczyk kolczasty znajduje szerokie zastosowanie w medycynie oraz kosmetologii. Przede wszystkim mówi się o właściwościach związanych ze wspomaganiem: 

  • podnoszenia ciśnienia żylnego krwi, 
  • zwiększania napięcia ścian naczyń krwionośnych, 
  • przepływu krwi w żyłach i limfie, co przekłada się na profilaktykę zastojów krwi i limfy, obrzęków ciała czy wysięków okołonaczyniowych, 
  • szczelności naczyń krwionośnych, 
  • hamowania działania enzymu elastazy,
  • obkurczania naczyń krwionośnych,
  • zapobiegania powstawaniu krwawieniom pozamenstruacyjnym u kobiet.

Dlatego wykorzystuje się go w lekach, suplementach diety oraz wyrobach medycznych różnego typu. Powstają z niego również preparaty ziołowe – np. nalewki oraz odwary.


Na co stosuje się ruszczyk kolczasty?

Preparaty zawierające ruszczyk kolczasty mają bardzo szerokie spektrum zastosowań. Są dzisiaj coraz bardziej popularne i chętnie polecane osobom z różnymi potrzebami zdrowotnymi. Sięga się po nie np. u osób zmagających się z: 

  • przewlekłą niewydolnością żył i naczyń limfatycznych, 
  • niewydolnością żył i obrzmieniami, swędzeniem i bólem, które z niej wynikają, 
  • uczuciem ciężkości nóg, 
  • żylakami odbytu, czyli hemoroidami, 
  • plamieniami oraz krwawieniami z dróg rodnych poza menstruacją, 
  • nocnymi skurczami mięśni łydek.

Bardzo często w preparatach ruszczyk występuje razem z witaminą C, hesperydyną, a także wyciągiem z oczaru wirginijskiego lub diosminą. Wiele zależy od tego, dla kogo jest przeznaczony konkretny produkt.


Należy pamiętać, że przedawkowanie ruszczyka, może w skrajnych sytuacjach spowodować bóle brzucha i biegunki. Najczęściej działania niepożądane ustępują w momencie przerwania kuracji.


Ten składnik jest też popularnie wykorzystywany w kosmetologii. Można go znaleźć np. w kremach i maseczkach do skóry naczynkowej, a także dla osób, które zauważają świąd, podrażnienia czy opuchnięcie w okolicach oczu.


Jak zatem widać, jest to bardzo korzystna dla zdrowia roślina, o której warto pamiętać. W aptece znajdziesz szeroki wybór preparatów zawierających wyciąg z ruszczyka. Przed ich zakupem i zastosowaniem zapoznaj się jednak z ich ulotką, a w razie wątpliwości skonsultuj się z farmaceutą bądź lekarzem. Dzięki temu upewnisz się, że te produkty będą dla Ciebie odpowiednie.

Zdjęcie autora
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy

2016-04-07

Hemoroidy - skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić
Hemoroidy tworzą się na skutek nieprawidłowego używania przez człowieka swojego splotu żylnego odbytnicy. Ta ostatnia,...

2017-04-13

Regeneracja i wzmocnienie naczyń krwionośnych
Układ naczyniowy to zamknięty system żył i tętnic, w których krąży krew. Tak ważne dla...

2021-03-31

Uczucie ciężkości nóg, zakrzepica, żylaki w ciąży - jak im zapobiegać?
Zakrzepica w ciąży, żylaki, uczucie ciężkości nóg - wszystkie te dolegliwości, które często dotykają przyszłych...