2022-07-05
Dolegliwości i choroby

Cholesterol HDL. Czym charakteryzuje się „dobry” cholesterol?

Cholesterolowi HDL poświęca się znacznie mniej uwagi niż frakcji LDL. Tymczasem i on jest niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dowiedz się, jaką spełnią rolę i kiedy należy martwić się jego nieodpowiednim poziomem.


Mianem cholesterolu określa się steroid alkoholowy, który powstaje w różnych tkankach. Jego obecność w organizmie jest koniecznością, dlatego nie można dążyć do całkowitej jego redukcji. Wśród najważniejszych jego funkcji wymienia się m.in.:

  • wsparcie aktywności enzymów i receptorów biorących udział w wielu szlakach metabolicznych,
  • pomoc w trawieniu tłuszczów,
  • wsparcie syntezy witaminy D3 i niektórych hormonów steroidowych.


 Cholesterol HDL – co to?
Spis treści

Cholesterol HDL – co to?

Cholesterol – jako substancja tłuszczowa – nie rozpuszcza się we krwi ani płynach obwodowych. Między innymi z tego powodu jej transport musi odbywać się w specjalnych cząsteczkach zwanych lipoproteinami.


Cholesterol HDL określany jest mianem lipoprotein o dużej gęstości (z ang. high density lipoprotein). Odpowiada za transport cholesterolu z komórek do wątroby, więc jego rola sprowadza się do „oczyszczania” tkanek z nadmiaru substancji tłuszczowej. I właśnie z tego powodu uważa się go za „dobrą” frakcję cholesterolu.

Optymalne stężenie cholesterolu HDL – ile wynosi?

Aby cholesterol HDL spełniał swoje zadanie, w organizmie musi znajdować się jego odpowiednia ilość. W celu oznaczenia stężenia poziomu tej substancji zaleca się wykonać lipidogram (tzw. profil lipidowy). Jest to szybkie i bezinwazyjne badanie laboratoryjne, które polega na oznaczeniu poziomu frakcji HDL z pobranej próbki krwi.


Zgodnie z rekomendacjami, poziom cholesterolu HDL powinien być równy lub większy od:

  • 50 mg/dl – w przypadku kobiet,
  • 40 mg/dl – w przypadku mężczyzn.

Należy zatem dążyć do tego, aby stężenie tej frakcji była jak najwyższa – w przeciwieństwie do cholesterolu LDL, który powinien być jak najniższy.

Czy wysoki poziom cholesterolu HDL zmniejsza ryzyko miażdżycy?

Zbyt wysokie stężenie cholesterolu LDL sprzyja rozwojowi miażdżycy. Ma to związek z jego odkładaniem się w tętnicach i powstawaniem blaszek miażdżycowych. Między innymi z tego powodu należy dążyć do obniżania poziomu tej frakcji.


Zupełnie inaczej jest w przypadku cholesterolu HDL – badania kliniczne i epidemiologiczne potwierdzają występowanie odwrotnej zależności między stężeniem frakcji HDL a ryzykiem rozwoju miażdżycy. Im wyższy jest poziom lipoprotein o wysokiej gęstości, tym mniejsze prawdopodobieństwo powstania zmian miażdżycowych.


Protekcyjna rola frakcji HDL wynika z jego roli w transporcie cholesterolu (przenoszenie cholesterolu zgromadzonego w tkankach obwodowych do wątroby), a także z właściwości antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych.

Jak podwyższyć poziom cholesterolu HDL?

Zbyt niski poziom cholesterolu HDL nie jest wskazany, ponieważ – przy jednoczesnym wysokim stężeniu frakcji LDL – większe jest ryzyko rozwoju wielu poważnych schorzeń. Zalicza się do nich m.in. cukrzycę, zespół metaboliczny, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową.


Jeśli lipidogram wskazuje na wysoki poziom cholesterolu LDL i jednocześnie niski poziom cholesterolu HDL, należy zacząć działać. Podstawą jest zmiana dotychczasowych nawyków żywieniowych poprzez wykluczenie niektórych produktów spożywczych i zastąpienie ich innymi.


Jeśli chcesz podnieść stężenie cholesterolu HDL, warto włączyć do diety:

  • ryby morskie,
  • oliwę z oliwek, olej kokosowy,
  • owoce jagodowe, kapusta, bakłażan,
  • awokado,
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy i nasiona sezamu, dyni.

Są to produkty spożywcze, które stanowią źródło kwasów tłuszczowych omega-3, przeciwutleniaczy oraz rozpuszczalnego błonnika.


Dążąc do podwyższania poziomu cholesterolu HDL – należy ograniczyć spożycie produktów spożywczych, zawierających tłuszcze trans. Dlaczego? Okazuje się, że ich nadmiar powoduje obniżanie frakcji dobrego cholesterolu. Postaraj się całkowicie wyeliminować wszelkie produkty, które w składzie zawierają częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne.


Odpowiednia dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną to recepta na zdrowie. Zadbaj więc o optymalny poziom cholesterolu HDL, aby uniknąć poważnych konsekwencji jego zbyt niskiego stężenia.

Zdjęcie autora
Autor
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy
Szacuje się, że nawet 61% osób powyżej 40. roku życia zmaga się z podwyższonym poziomem...
CZYTAJ
Prawidłowe funkcjonowanie organizmu zależy od właściwie skomponowanej diety, która pokrywa dzienne zapotrzebowanie na energię oraz...
CZYTAJ
Prawidłowy sposób odżywiania nie tylko pozwala na zmniejszenia ryzyka wielu chorób, ale często stanowi jeden...
CZYTAJ
Certyfikaty i wyróżnienia