Pielęgnacja pępka noworodka – o czym należy pamiętać?

Zdrowie dziecka fiber_manual_record 2020-10-09

Jednym z wyzwań, przed którym stoją rodzice nowonarodzonego maluszka, jest pielęgnacja pępka noworodka. Na samym początku zadanie to może wydawać się trudne (zwłaszcza, jeśli jest to pierwsze dziecko danej pary). Na szczęście przemywanie pępka noworodka i ogóle zasady dbania o pępek nie są skomplikowane. W poniższym artykule znajdziesz informacje na temat tego, czym jest kikut pępowinowy, jak go myć, kiedy powinien odpaść oraz po zaobserwowaniu jakich objawów należy zgłosić się do lekarza. Zapraszamy do lektury!

 Kikut pępowinowy nie odpada – co zrobić?

Czym jest kikut pępowinowy?

Kikut pępowinowy to pozostałość po odciętej pępowinie – przewodzie naczyniowym, który przez cały okres ciąży zaopatrywał organizm maluszka w substancje odżywcze. Po porodzie odcina się go na wysokości około 2 centymetrów nad brzuszkiem dziecka, a następnie na 2 dni pozostałość pępowiny zostaje zaciśnięta plastikową klamerką. Pępek noworodka nie wygląda wówczas tak, jak na pięknych zdjęciach reklamowych i niektórzy rodzice boją się wręcz dotykania tego miejsca – mają wątpliwości, jak je pielęgnować, by nie zaszkodzić dziecku. W ciągu około 2 tygodni kikut pępowinowy zmienia kolor – od sinobiałego, poprzez szary, aż po ciemnobrązowy, prawie czarny. W trakcie gojenia również wysycha i staje się coraz twardszy, natomiast po około 2 tygodniach samoistnie odpada. W tym czasie należy odpowiednio pielęgnować pępek noworodka, aby zapobiec infekcjom.


Pępek noworodka – mycie i pielęgnacja

Pielęgnacja pępka noworodka jest ważna z uwagi na konieczność zapobiegania infekcjom w obrębie tego miejsca – a zwłaszcza infekcjom bakteryjnym. Oto kilka najważniejszych zasad dotyczących przemywania pępka noworodka oraz dbania o kikut pępowinowy:

  • przemywanie pępka noworodka powinno odbywać się raz dziennie;
  • do przemywania należy użyć czystej wody lub wody z odrobiną delikatnego środka myjącego, a także jałowych gazików (płatki kosmetyczne wykonane z waty mogą pozostawić w okolicach rany drobne włókna, co sprzyja pogorszonemu gojeniu się pępka oraz rozwojowi bakterii);
  • namoczonym w wodzie gazikiem delikatnie przemywamy pępek i jego okolice;
  • w przypadku niekorzystnych warunków (duża wilgotność powietrza sprzyjająca rozwojowi bakterii, długie przebywanie noworodka w ubranku) można – zamiast wody – użyć do przemycia pępka noworodka środka antyseptycznego (takiego jak Octenisept). Preparat ten należy stosować raz w ciągu doby, zwracając uwagę na dokładne naniesienie na całą powierzchnię kikuta. Preparat pozostawić na 1 minutę, następnie dokładnie osuszyć.
  • po przemyciu pępka nie zakrywamy go opatrunkiem czy pieluszką – kikut pępowinowy lepiej goi się, gdy rana ma stały dostęp powietrza.

Warto również wspomnieć o tym, że rodzice powinni zwrócić uwagę na wybór pieluszki. Musi być ona dostosowana rozmiarem tak, by nie drażniła pępka (a tym bardziej by go nie zakrywała). Dodatkowo należy ubierać maluszka w body czy koszulki z naturalnych, oddychających materiałów, dzięki czemu ranka będzie mogła swobodnie się goić. Pamiętajmy też, że niedopuszczalne jest stosowanie do przemywania pępka takich substancji, jak: ziołowe napary, toniki dla dorosłych, płyny micelarne czy płyny na bazie alkoholu. Pępek noworodka – przy właściwej pielęgnacji – powinien zagość się w ciągu około 2 tygodni – wówczas zasuszony, ciemny kikut pępowinowy odpada od ciała samoistnie.


Kikut pępowinowy nie odpada, czyli kiedy zgłosić się do lekarza?

Tak jak zostało to wspomniane wyżej, kikut pępowinowy powinien odpaść po około 2 tygodniach. Niekiedy czas gojenia wydłuża się do miesiąca, natomiast jeśli kikut pępowinowy nie odpada po 30 dniach, należy od razu zgłosić się do lekarza. Niedopuszczalnym jest podejmowanie prób samodzielnego usunięcia kikuta – można wówczas podrażnić ranę i spowodować infekcję, połączoną z wydłużonym czasem gojenia się rany (a czasem z koniecznością podawania dziecku antybiotyków.


Oprócz sytuacji, w której kikut pępowiny nie odpada, do lekarza należy zgłosić się po zaobserwowaniu niepokojących objawów skórnych. Wśród nich wyróżnić można zaczerwienienie i ocieplenie skóry wokół pępka, a także opuchnięcie, stwardnienie skóry, ropne wysięki o nieprzyjemnym zapachu. Tego typu symptomy muszą zostać skonsultowane z pediatrą, ponieważ mogą oznaczać rozwijanie się infekcji bakteryjnej – konieczne wówczas będzie podanie antybiotyku (najczęściej jest to lek w maści – do aplikacji na skórę).



Zdjęcie autora
mgr farm. Izabela Kurowska

Przedmiotem jej zainteresowań od zawsze było zdrowie - ukończyła więc studia farmaceutyczne na Wydziale Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz studia podyplomowe w zakresie dietetyki w Szkole Biznesu i Nauk o Zdrowiu. Jej wykształcenie, a także poczucie misji w niesieniu pomocy ludziom, zaowocowały praktycznym, wieloletnim doświadczeniem w pracy z pacjentami aptek oraz z osobami zmagającymi się z problemami zdrowotnymi, wynikającymi z takich schorzeń jak nadwaga czy otyłość. Swoją postawą – w pracy i poza nią – promuje holistyczne podejście do zdrowego stylu życia, obejmującego zarówno właściwe żywienie, jak i aktywność fizyczną.

W Aptece Melissa pełni między innymi funkcję eksperta w Strefie Wiedzy, dzieląc się swoimi wskazówkami i spostrzeżeniami w przystępny sposób, w ramach artykułów poradnikowych. Prywatnie jest mamą dwójki dzieci, w których na co dzień stara się zaszczepić pasję do zdrowego stylu życia. Sama w wolnym czasie biega i ćwiczy z kettlebell, a dodatkowo rozwija swoją kolejną pasję, związaną z kosmetologią – a mianowicie pasję do naturalnej pielęgnacji twarzy i ciała.

Podobne wpisy

2017-03-14

Brzuszek noworodka pod specjalnym nadzorem
Będąc w ciąży, zwracasz szczególną uwagę na to, by dziecko, które nosisz pod sercem, dobrze...

2020-03-16

Prawidłowe karmienie noworodka – co trzeba o nim wiedzieć?
Opanowanie techniki karmienia piersią i przekonanie mamy co do jej naturalnej zdolności do wykarmienia dziecka...

2020-08-12

Ciemiączko u noworodka – wszystko, co musisz wiedzieć
Ciemiączko u dziecka potrafi spędzać sen z powiek niejednemu rodzicowi. Czy można bezpiecznie dotykać tego...