Antydepresanty bez recepty - jak działają i kiedy warto je zażywać?

Dolegliwości i choroby fiber_manual_record 2021-07-05

Leczenie depresji to bardzo szeroki temat, na który składają się zarówno farmakoterapia, jak i psychoterapia. Wiele osób jednak - zanim uda się do specjalisty - próbuje poradzić sobie z obniżonym nastrojem „domowymi” sposobami - aktywnością fizyczną, poprawą higieny snu, dietą bogatą w magnez i inne mikro- oraz makroelementy. Oprócz tego można sięgnąć po tak zwane antydepresanty bez recepty - czyli zioła na stres i depresję dostępne w aptekach, w formie herbatek do zaparzania, kapsułek, syropów lub tabletek. Takie preparaty są bezpieczne dla większości osób i przynoszą wyraźną ulgę w stanach niepokoju i lęku po trudnych, życiowych wydarzeniach czy w trakcie stresującego okresu w pracy. Oprócz tego, że pomagają się wyciszyć, ziołowe antydepresanty wspierają także zdrowy sen i nocną regenerację. Jakie zioła na depresję będą najlepsze, w których sytuacjach można je zastosować, a kiedy lepiej będzie zwrócić się o pomoc do lekarza? Odpowiedzi na te pytania znajdują się poniżej - zapraszamy do lektury!

 Ziołowe antydepresanty i ich działanie
Spis treści

Leczenie depresji - farmakoterapia i psychoterapia

Leczenie depresji i epizodów depresyjnych, rozpoznanych przez psychiatrę lub psychologa, przyjmuje najczęściej dwie formy. Pierwsza z nich to farmakoterapia, uwzględniająca podawanie leków psychotropowych, mających na celu uregulowanie poziomów neuroprzekaźników - głównie serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Do najpopularniejszych preparatów tego typu należą selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (grupa leków SSRI), a także inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i dopaminy oraz leki starszej generacji, a mianowicie trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Doraźnie w stanach lękowych stosuje się przykładowo hydroksyzynę.


Leczenie depresji farmaceutykami sprawia, że nastrój pacjenta się stabilizuje, wraca mu chęć do wykonywania codziennych obowiązków, zmniejsza się uczucie przygnębienia i smutku, a zwiększa zdolność do koncentracji i codziennego funkcjonowania w pracy czy wśród bliskich. Równolegle z wprowadzeniem farmakoterapii lekarz może zalecić pacjentowi rozpoczęcie psychoterapii. Część chorych wykorzystuje obie te metody leczenia depresji równolegle, a część decyduje się na psychoterapię dopiero po ustabilizowaniu nastroju lekami, by nie tylko „zapomnieć o problemach”, ale również nauczyć się je rozwiązywać. Wśród metod wspomagających leczenie przy psychoterapii można z kolei zastosować ziołowe antydepresanty ze znanymi od wielu lat, bezpiecznymi składnikami. Kiedy warto po nie sięgnąć? O tym poniżej.


Leki na depresję bez recepty, czyli tabletki ziołowe na uspokojenie

Leki na depresję bez recepty zawierają przede wszystkim sproszkowane zioła, syropy roślinne lub wyciągi i ekstrakty. Mogą występować pod postacią syropów, ziół na depresję do zaparzania, tabletek ziołowych na uspokojenie i kapsułek - każda osoba znajdzie więc formę odpowiednią dla siebie i dostosowaną do jej preferencji. Leki na depresję bez recepty, poprawiające obniżony nastrój, zawierają przede wszystkim: 

Więcej informacji o właściwościach wymienionych powyżej ziół na stres i depresję znajduje się w jednym z naszych poprzednich tekstów: Domowy Zielnik: naturalne sposoby na stres i koncentrację, do którego lektury serdecznie zachęcamy.


Jeśli obniżony nastrój, niechęć do wykonywania codziennych czynności i spadek koncentracji wynikają z kłopotów z zasypianiem bądź z ciągłych wybudzeń w nocy, można zastosować łagodne preparaty z melatoniną, pomagającą regulować cykl dobowy i zwiększającą efektywność nocnego wypoczynku. Wśród takich produktów można wyróżnić przykładowo Forsen Forte, preparat Novanoc czy TuliSen z melatoniną.


Zioła na depresję i obniżony nastrój - czy mają skutki uboczne?

Warto pamiętać o tym, że ziołowe antydepresanty mają również swoje skutki uboczne oraz wykazują interakcje z innymi lekami - reprezentatywnym przykładem jest tu ziele dziurawca, które nie dość, że upośledza wchłanianie niektórych leków (w tym antykoncepcji hormonalnej), to dodatkowo działa fotouczulająco, czyli zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV i przyczynia się do zwiększenia ryzyka powstania przebarwień. Jeśli jakaś informacja w ulotce antydepresantu na receptę budzi nasze wątpliwości lub ulotka ta nie wyjaśniła wszystkich zagadnień, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.


Dodatkowo do przyjmowania ziołowych, uspokajających antydepresantów należy podejść z głową. Oznacza to, że branie takich tabletek przed prowadzeniem samochodu czy obsługą maszyn, a także przed wykonywaniem podobnych czynności należy sobie odpuścić - mogą one bowiem osłabić nasz refleks, zdolność do szybkiej reakcji i koncentracji. Taki efekt będzie z kolei pożądany wieczorem, przed snem - wówczas tabletki ziołowe na uspokojenie, herbatka z melisy czy syrop wyciszający zadziałają najlepiej.


W jakich sytuacjach można zastosować zioła na stres i depresję, a kiedy zgłosić się do lekarza?

Tak, jak zostało to już wspomniane, antydepresanty bez recepty, czyli ziołowe środki uspokajające i stabilizujące nastrój oraz pomagające w zasypianiu, można stosować: 

  • jako element wspomagający leczenie depresji podczas psychoterapii; 
  • jako element wspomagający farmakoterapią w depresji klasycznymi lekami (oczywiście po konsultacji z lekarzem - by uniknąć zespołu serotoninowego, gorszego wchłaniania leków i innych interakcji bądź powikłań); 
  • doraźnie, przed stresującym spotkaniem lub zadaniem, które wymaga skupienia i spokoju; • przed snem - jeśli pacjent okresowo odczuwa kłopoty z zasypianiem lub budzi się z uczuciem zmęczenia; 
  • po konsultacji z lekarzem, podczas lub po doświadczeniu trudnej sytuacji życiowej: rozwodu, śmierci osoby bliskiej, utraty pracy i w innych tego typu okolicznościach.

Kiedy natomiast zrezygnować z tabletek ziołowych na uspokojenie i innych antydepresantów bez recepty? Wtedy, gdy obniżony nastrój trwa ponad dwa tygodnie i towarzyszą mu takie objawy, jak: 

  • apatia, anhedonia, znużenie, brak radości z czynności i zajęć, które do tej pory sprawiały choremu przyjemność; 
  • płaczliwość i drażliwość, nieuzasadniona niewyspaniem, głodem lub innymi fizjologicznymi czynnikami; 
  • niemożność skupienia się, poczucie wypalenia zawodowego, trudności z wykonywaniem zadań w pracy; 
  • myśli rezygnacyjne lub samobójcze.

W sytuacji opisanej powyżej jak najszybciej należy zgłosić się do specjalisty - psychiatry lub psychologa - który z pewnością dobierze i rozpocznie właściwą terapię. Więcej informacji o objawach depresji i jej diagnostyce zawarliśmy w filmie edukacyjnym Jak rozpoznać depresję i kiedy udać się do specjalisty?, zawartym w sekcji WideoPorady. W przypadku nagłego kryzysu psychicznego, wiążącego się z próbą realizacji zamiarów samobójczych nie wahajmy się i od razu wzywajmy zespół pogotowia ratunkowego (112, 999) lub dzwońmy na Kryzysowy Telefon Zaufania (116 123).

Zdjęcie autora
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy

2017-04-26

Ziołowe środki uspokajające – sprawdzony sposób na skołatane nerwy
Ziołowe środki uspokajające to preparaty roślinne dostępne w postaci tabletek, saszetek lub herbatek ziołowych. W...

2019-09-16

Baby blues i depresja poporodowa - objawy i sposoby leczenia
Baby blues to stan emocjonalny, którego doświadcza aż 80% kobiet po porodzie. Depresja poporodowa rozwija...

2019-10-08

Zioła uspokajające i na zasypianie
Żyjemy w ciągłym biegu – praca, dom, dzieci – obowiązki, obowiązki i jeszcze raz obowiązki....