2022-09-27
Zioła i preparaty naturalne

Mandragora. Jakie właściwości ma ta roślina?

Każdy, kto jest fanem sagi o Harrym Potterze, może pamiętać, że w filmie „Harry Potter i Komnata Tajemnic” uczniowie Hogwartu uczą się, jak bezpiecznie zbierać mandragorę. Ta tajemnicza roślina owiana jest legendami, jednak warto poznać też jej drugą stronę: właściwości wykorzystywane w medycynie naturalniej.

 Magiczna rola mandragory
Spis treści

Mandragora lekarska – najciekawszy okaz botaniczny

Jedną z najciekawszych roślin, jakie można znaleźć w świecie ogrodnictwa, jest mandragora. Należy do rodzaju złożonego z sześciu gatunków o właściwościach halucynogennych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i Himalajów. Rośliny te są dobrze znane z tego, że mają bardzo charakterystyczny kształt. Korzeń mandragory przypomina sylwetkę człowieka.


Na powierzchni ziemi roślina tworzy krótką łodygę z kępką owalnych liści. Zazwyczaj ułożone są w rozetę. Jej kwiaty są pojedyncze i mają koronę w kształcie dzwonu z pięcioma płatkami. Kolor mandragory waha się od fioletowego do zielonkawożółtego. Owoc to mięsista pomarańczowa jagoda.

Magiczna rola mandragory

Na przestrzeni dziejów narosło wiele wierzeń i przesądów wokół mandragory. Średniowieczna legenda głosiła, że jej kształt przedstawiał małego człowieka, który spał pod ziemią. Kiedy ktoś próbował przerwać mu spoczynek i wyjął go z ziemi, korzeń wydawał krzyk zdolny ogłuszyć lub nawet zabić śmiałka. Stąd słynny przydomek nadany mandragorze: „rośliny, która krzyczy”.


Figurki wyrzeźbione z korzenia były starannie pielęgnowanymi amuletami szczęścia. Miały chronić przed złymi zaklęciami i rzucanymi na kogoś urokami. Ubierano je w drogie tkaniny, przechowywano w szkatułkach wyłożonych aksamitem i jedwabiem. Raz w tygodniu kąpano amulet w winie. W przypadku śmierci jego właściciela, talizman dziedziczył syn, który musiał w zamian włożyć do trumny ojca kawałek chleba i pieniądze. Taki spadek miał mu przynieść ochronę przed wszelkimi nieszczęściami.


Korzeń mandragory był również używany w miksturach miłosnych. Wierzono, że gdy kobieta poczęstuje nią mężczyznę w wigilię św. Agnieszki (21 stycznia), ten od razu się w niej zakocha. Mówiono również, że składniki mandragory pomagają wzmocnić potencję i płodność.

Mandragora – właściwości

Aktywnymi składnikami mandragory są alkaloidy tropanowe, takie jak atropina, hioscyjamina, skopolamina i kuskohigryna. W zielarstwie wykorzystuje się jej liście, owoce i korzenie. Roślina ma właściwości halucynogenne i narkotyczne. Ale to nie wszystko. Jej składniki wspierają również łagodzenie bólu, ułatwiają osiągnięcie spokoju w problemach układu nerwowego i wspomagają usuwanie zaparć.


W przeszłości korzeń mandragory wykorzystywano jako afrodyzjak oraz w zwalczaniu problemów układu nerwowego, a także wrzodów. Obecnie roślina ta wykorzystywana jest w ziołolecznictwie i medycynie ludowej. Precyzyjnie odmierzone porcje (nie zapominaj, że mandragora to roślina trująca) są wykorzystywane we wspomaganiu łagodzenia następujących problemów zdrowotnych:

  • nerwobóle;
  • parestezje;
  • ból szyi i głowy;
  • migrena;
  • zapalenie kości i stawów;
  • skurcze;
  • niewydolność wątroby;
  • choroba pęcherzyka żółciowego;
  • hemoroidy;
  • zaparcia;
  • zapalenie okrężnicy;
  • spastyczne zapalenie jelita grubego;
  • niewydolność trzustki;
  • wymioty;
  • nieżyt żołądka i jelit; 
  • wrzody dwunastnicy;
  • dusznica bolesna;
  • częstoskurcze serca.

Nalewka z mandragory może być spożywana przez osoby, które mają wrzody żołądka, astmę, katar sienny, krztusiec oraz jako środek, który ułatwia zasypianie i wspomaga łagodzenie bólu. W postaci kompresu mandragora może być używana przy silnych bólach menstruacyjnych lub kolkach, ponieważ jej składniki pomagają złagodzić skurcze.

Mandragora – środki ostrożności

Mandragora to trująca roślina, więc nie można jej jeść ot tak, ponieważ zawiera alkaloidy. Przyjmowana w odpowiednio dużej ilości może powodować różnego rodzaju halucynacje, wymioty i problemy żołądkowe. Są osoby, u których powoduje tachykardię, nadciśnienie, a nawet śmierć w przypadkach, gdy skonsumowano znacznie więcej niż zalecana porcja.


Dlatego spożywanie tej rośliny należy przeprowadzać tylko pod czujnym okiem doświadczonego farmaceuty lub zielarza.

Zdjęcie autora
Autor
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy
Chrzan to roślina popularnie stosowana w kuchni polskiej. Jest ceniona przede wszystkim za swoje walory...
CZYTAJ
Szałwia jest jedną z najstarszych roślin leczniczych. Już w starożytnym Egipcie stosowano ją na różne...
CZYTAJ
Dziewanna nazywana jest królową ziół. Dorasta nawet do trzech metrów wysokości i rodzi piękne żółte...
CZYTAJ
Certyfikaty i wyróżnienia