Amantadyna i koronawirus - czy ta substancja leczy COVID-19?

Dolegliwości i choroby fiber_manual_record 2021-04-23

Amantadyna na koronawirusa? Lekarze wciąż spierają się co do skuteczności tej substancji w leczeniu pacjentów zakażonych COVID-19. Na szczęście już niedługo zakończą się badania prowadzone przez profesora Konrada Rejdaka, kierownika Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, dotyczące leczenia amantadyną osób zarażonych koronawirusem. Jak działa ta substancja i kiedy stosowana jest standardowo? Jakie ma skutki uboczne i czy faktycznie jest szansa na to, by badania nad amantadyną przyniosły obiecujące efekty w kontekście leczenia COVID-19? Na te i inne wątpliwości związane z podawaniem tego leku odpowiadamy w poniższym artykule. Zapraszamy do lektury!

 Amantadyna na koronawirusa - czy faktycznie działa?
Spis treści

Leki z amantadyną - podstawowe zastosowanie

Leki z amantadyną wykazują działanie przeciwwirusowe oraz dopaminergiczne (nasila przewodnictwo dopaminy). W związku z jej właściwościami, amantadyna stosowana jest w leczeniu: 

  • grypy typu A, uniemożliwiając replikację wirusa w komórkach organizmu poprzez zahamowanie wydzielania materiału genetycznego z nukleokapsydu (struktury ochronnej wobec cząsteczek mRNA lub DNA patogenu). Leki z amantadyną nie działają natomiast na grypę typu B. Podaje się je również w profilaktyce grypy A; 
  • choroby Parkinsona, wraz z podawaną często jako lek pierwszego wyboru lewodopą (ich połączenie może wpłynąć na zmniejszenie efektów ubocznych lewodopy). Dodatkowo leczenie amantadyną w chorobie Parkinsona ogranicza hipokinezję, czyli bezczynność ruchową, a także pomaga w zminimalizowaniu efektu napiętych mięśni oraz ich drżenia.

W Polsce dostępne są dwa leki z amantadyną. Pierwszy z nich to Amantix, w którym substancją czynną jest siarczan amantadyny (jest on stosowany w terapii choroby Parkinsona) oraz Viregyt K, w którym substancją czynną jest chlorowodorek amantadyny (częściej przepisywany w leczeniu grypy typu A). Oba preparaty są dostępne wyłącznie na receptę, z wyraźnych wskazań lekarza. Z uwagi na wskazania do leczenia grypy, to właśnie Viregyt K jest brany pod uwagę w leczeniu amantadyną przy koronawirusie.


Jak działa amantadyna na COVID-19?

Jeśli wiemy już, czym jest amantadyna, możemy łatwo domyślić się, jakie jej działanie pozwoliło niektórym naukowcom i lekarzom uznać, że będzie ona skuteczna w leczeniu pacjentów zakażonych koronawirusem. Amantadyna na COVID-19 ma działać podobnie, jak na grypę typu A, a więc uniemożliwiać patogenowi replikację (namnażanie się) w komórkach żywiciela - chorego pacjenta. Taki mechanizm mógłby skutecznie ograniczyć czas trwania choroby, a dodatkowo zminimalizować ryzyko powikłań związanych z ciężkim i długim przebiegiem COVID-19. Amantadyna na koronawirusa została już zastosowana przez różnych lekarzy Polsce, którzy deklarują osiągnięcie dobrych wyników terapeutycznych u swoich pacjentów - to dało podstawę do rozpoczęcia szczegółowych badań nad amantadyną w kontekście leczenia zakażeń COVID-19.


Amantadyna i koronawirus - aktualne badania

Hipotezę dotyczącą utrudnienia proliferacji (namnażania się) wirusa SARS-CoV-2 mają potwierdzić badania nad amantadyną i koronawirusem prowadzone przez wspomnianego wcześniej profesora Konrada Rejdaka na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie, przy udziale sześciu innych ośrodków medycznych. Badania te obejmują podwójną ślepą próbę - oznacza to, że ani lekarz, ani pacjent nie wiedzą, czy dana osoba faktycznie otrzymuje lek, czy może tabletkę placebo. Badania nad amantadyną na COVID-19 prowadzone są na zlecenie Ministra Zdrowia Adama Niedzielskiego, a ich wyników można spodziewać się już w maju 2021 roku. Wyniki rozstrzygną nie tylko kwestię tego, czy amantadyna na koronawirusa działa tak, jak na grypę typu A, ale również pozwolą ocenić ryzyko jej podawania oraz skutki uboczne podawania preparatu. To właśnie z uwagi na nieznajomość tych skutków oraz brak szacunków co do korzyści i ryzyk zastosowania amantadyny na COVID-19 środowisko lekarzy i naukowców było sceptyczne co do poczynań Włodzimierza Bodnara - lekarza z Przemyśla, który rozpoczął leczenie swoich pacjentów z koronawirusem omawianą substancją i głośno mówił o jej terapeutycznym wpływie na jego podopiecznych, zakażonych SARS-CoV-2.


Czy leczenie amantadyną jest bezpieczne?

Leki z amantadyną, podobnie jak inne preparaty terapeutyczne dostępne na rynku, mogą wywoływać skutki uboczne (między innymi właśnie dlatego konieczne jest przeprowadzenie badań nad amantadyną i koronawirusem). Zalicza się do nich przede wszystkim pobudzenie psychosomatyczne, bezsenność, a czasem nawet omamy i halucynacje (występujące ze względu na dopaminergiczne działanie amantadyny), ale również obrzęki ciała (zwłaszcza w obrębie podudzi i kostek nóg) i utrudnioną koncentrację. Leku nie można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią, a także przy niewydolności serca czy jaskrze. Zażywanie preparatu powinno być każdorazowo skonsultowane z lekarzem - także ze względu na interakcje z innymi lekami.


Obecnie leczenie COVID-19 o łagodnej postaci przebiega objawowo - stosuje się więc najczęściej preparaty z paracetamolem, działające przeciwgorączkowo i przeciwbólowo, a także syropy na kaszel czy tabletki do ssania na ból gardła. Przypadki o ciężkim przebiegu wymagają często terapii tlenowej w warunkach szpitalnych.

Zdjęcie autora
mgr farm. Szymon Dybalski

Ukończył studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od 5 lat wykonuje swój zawód mając czynny kontakt z pacjentem, przy czym od 4 lat pełni funkcję specjalisty w dziedzinie farmacji w Aptece Melissa, udzielając pacjentom merytorycznych wideoporad oraz publikując eksperckie artykuły w Strefy Wiedzy. W pracy farmaceuty najbardziej ceni sobie kontakt z pacjentem, możliwość niesienia pomocy oraz rozwiewania wątpliwości dotyczących zamienników leków, dawkowania, realizacji recept i innych nurtujących kwestii związanych z farmakoterapią. Dziedziną, w której się kształci i wciąż poszerza swoją wiedzę jest prawo farmaceutyczne. Czas poza pracą uwielbia spędzać z rodziną, a w wolnych chwilach stawia na aktywność – zazwyczaj wybiera bieganie, wspinaczkę oraz długie spacery z psem, dzięki któremu zainteresował się tematem zwierzęcej behawiorystyki.

Podobne wpisy

2020-11-16

Przeziębienie, grypa czy COVID-19 – jak rozróżnić?
Przeziębienie i grypa to typowe infekcje wirusowe, z którymi spotykamy się praktycznie w każdym sezonie...

2020-11-24

Szczepionka na COVID-19 – co o niej wiemy?
Od momentu ogłoszenia pandemii koronawirusa przez WHO, rozpoczął się wyścig w jej zwalczaniu. Naukowcy poszukują...

2021-04-07

Wypadanie włosów po COVID-19 – kogo może dotyczyć i jak sobie z nim radzić?
Nawet po upływie kilku miesięcy od wykrycia koronawirusa w organizmie, u pacjenta mogą pojawić się...